Proces realizacji obietnic wyborczych, to dla mnie sprawa honorowa

- mówi Burmistrz Miasta Kraśnik Krzysztof Staruch

Jak zmieniło się Pana spojrzenie na miasto i jego problemy przez rok bycia burmistrzem?
Oczywiście moje spojrzenie na Kraśnik i jego problemy zmieniło się, bo mieszkaniec widzi tylko pewne wycinki rzeczywistości, natomiast burmistrz zyskuje szerszy, bardziej złożony obraz funkcjonowania ogromnego organizmu jakim jest miasto. Szybko też zauważyłem istniejące ograniczenia w swojej działalności wynikające z faktu, że jednostka samorządu to jednostka budżetowa, a część spraw, które chciałbym załatwić od razu i „od ręki”, musi poczekać, bo nie można pominąć procedur prawnych, obiegu dokumentów i decyzji innych instytucji. Ograniczeniem jest też skromny budżet miasta w porównaniu do zgłaszanych potrzeb.  Cieszę się, że choć część drobnych spraw udaje się od razu załatwić, to mam świadomość, że przede mną są priorytety, które dotyczą strategicznego rozwoju miasta i rozwiązywania problemów w sposób systemowy, a nie doraźny. Na przykład budowa ulic, naprawa nawierzchni, to nie tylko koszt, ale też decyzje budżetowe, planowanie przestrzenne i interakcje z innymi inwestycjami. Czasami trzeba dokonywać wyboru patrząc na szerszy kontekst i decydować, które problemy są najważniejsze dla ogółu. Konieczne jest podejmowanie trudnych decyzji, które nie wszystkim mogą się  podobać, ale są niezbędne dla rozwoju Kraśnika. Wszędzie podkreślam, że jako burmistrz jestem jednym z nas - jestem mieszkańcem naszego miasta. Mam zawsze czas i dla pracowników urzędu, radnych, dyrektorów jednostek i ich pracowników, spółek miejskich i dla wszystkich kraśniczan. Zawsze można ze mną rozmawiać – i w urzędzie, i w sklepie, i na wydarzeniach sportowych czy kulturalnych. Uważam to za wartość dodaną, bo te rozmowy zmieniają perspektywę spojrzenia z "ja" na "my". Ludzie wokół burmistrza to potencjał, z którego korzystam na co dzień. Warto podkreślić wysokie kwalifikacje zastępcy burmistrza, sekretarza, kierownictwa jednostek, dyrektorów szkół i przedszkoli, zarządów spółek i  pracowników w urzędzie. Ich kompetencje to ogromna pomoc w zarządzaniu miastem. Doceniam też wiedzę i umiejętności radnych. Ich działania w radzie, sugestie i pytania są często inspiracją do działania, a często do korekty własnego spojrzenia na różne sprawy.  Jestem optymistą, zawsze widzę szansę i możliwości. 

Co według Pana jest największym atutem Kraśnika, a co jest największym problemem?
Największym atutem jest potencjał ludzki, położenie, dobre skomunikowanie, mamy świetne połączenie dzięki S-19 zarówno z Lublinem, jak i Rzeszowem, a leżąc przy „Via Carpatii” mamy otwarte komunikacyjne szlaki na północ i południe Europy. Do tego wspaniałe zabytki i godziwa infrastruktura sportowo – rekreacyjna. Największym problemem Kraśnika jest demografia i niska płaca kraśniczan, co powoduje odpływ młodych do dużych miast. Poszukiwanie inwestorów to nieustające zadanie w tej kadencji.

Przed jakimi  problemami i wyzwaniami stanął Pan jako burmistrz?
Problemów nie brakuje i pewnie będą pojawiać się nowe. Jestem od tego by je rozwiązywać. Od początku kadencji, czyli od maja ubiegłego roku największy mój niepokój wywoływała sytuacja spółek miejskich, które miały duże straty, wysokie zobowiązania oraz stary, zużyty sprzęt. Sen z powiek spędzały mi niezapłacone faktury za autobusy elektryczne zakupione przez MPK. Na szczęście w ciągu roku mojego urzędowania udało się zażegnać niebezpieczeństwo i obecnie wychodzimy już w spółkach na prostą. 

Innym ogromnym wyzwaniem był i jest ciasno skrojony i skromny budżet miasta, wynikający z faktu, że odziedziczyłem wysokie zobowiązania wobec banków na obsługę zadłużenia i spłatę innych zobowiązań. Dodatkowo przed Miastem kolejne finansowe obciążenia, bo czeka nas spłata wyemitowanych przez poprzednika obligacji w 2019 i 2022 roku. To daje łącznie do spłaty 20 milionów zł. W tym roku na to wydamy 2 mln zł. I tak będzie co roku aż do 2029 r, a za kolejną emisję niestety aż do 2032. Do tego dochodzi zwrot prawie 4.5 mln za błędy przy funkcjonowaniu Centrum Współpracy Polsko-Ukraińskiej. W 2025 r zwróciłem się do Centrum Projektu Polska Cyfrowa o umorzenie chociażby części odsetek.  Dostaję zawrotu głowy, gdy sobie pomyślę, ile moglibyśmy za te wyżej wymienione kwoty zrobić. 

Kolejna poważna sprawa to zbyt niskie środki na pomoc społeczną. Otrzymywane na ten cel finansowanie z budżetu państwa z roku na rok jest coraz mniejsze. Biorąc pod uwagę sytuację demograficzną kraśniczan zauważalny jest wzrost liczby osób potrzebujących asystenta dla osoby z niepełnosprawnością, czy też świadczenia w formie opieki wytchnieniowej. Świadczenia odpłatne niestety są kosztowne i naszych emerytów po prostu na to nie stać. Stąd duże wyzwania przed naszym MOPS-em i poszukiwanie innych źródeł pozyskiwania na ten cel środków, a może nawet przekształcenie go w Centrum Usług Społecznych. 

Inne miejskie problemy to brak gotowej dokumentacji planowanych inwestycji, którą dopiero trzeba przygotować a to niesie za sobą duże koszty. Mamy ogromne opóźnienia w budowie i naprawie dróg miejskich, chodników i ulic. Niestety jest jeszcze mnóstwo wysypanych tłuczniem dróg osiedlowych, których mieszkańcy od lat mamieni byli obietnicami, że są pierwsi w kolejce do budowy ulicy. Ale ten temat nadaje się na kolejny artykuł do gazety.

Muszę podkreślić, że otrzymujemy zbyt niską subwencję oświatową, co doprowadziło do wielu problemów związanych z budynkami szkół i przedszkoli. Mamy przeciekające dachy sal gimnastycznych, czy stołówek, a w „szóstce” brakuje boiska. Przez lata zaniedbywano stan infrastruktury sportowej i rekreacyjnej. Jednak wystarczy spojrzeć na MOSiR, gdzie w tak krótkim czasie tak wiele się zmieniło. Wsparcie finansowe miasta i operatywny dyrektor wystarczyły, by zmieniać wizerunek obiektów sportowych, w tym basenów i boisk. Bonusem do tego była cała rzesza zadowolonych klientów, w przeważającej mierze mieszkańców Kraśnika.

Jeszcze innym wyzwaniem przed jakim stanąłem, to zakończenie funkcjonowania znakomitego w mojej ocenie rządowego programu „Polski Ład”, który dawał wsparcie finansowe samorządom na inwestycje. Można było uzyskać nawet do 95% dofinansowania na ważne dla mieszkańców inwestycje i wiele samorządów z tego programu korzystało. Niestety za mojej kadencji nie mam już tej możliwości. Chcąc rozwijać Miasto będziemy musieli szukać innych źródeł finansowania.

Wspomniał Pan już o problemach związanych z miejskimi spółkami, które przecież mają duży wpływ na codzienne życie mieszkańców. Jaka jest ich obecna sytuacja?
Po roku widać postęp w ich kondycji finansowej i można mówić o planach na rozwój, choć na początku jak obejmowałem urząd burmistrza wyglądało to tragicznie. Najbardziej dramatyczna sytuacja była Miejskim Przedsiębiorstwie Komunikacyjnym. Przypomnę, że w marcu 2024 r., a więc jeszcze za poprzednich władz, spółka miejska MPK otrzymała 4 nowe, elektryczne autobusy. Ich oficjalnej prezentacji dokonano 21 marca na Przystanku Kraśnik. Dostarczająca autobusy firma MAN wystawiła 18 marca 2024 r. fakturę na kwotę ponad 9 mln zł brutto za wszystkie cztery pojazdy z terminem płatności na 14 kwietnia 2024 roku. MPK nie posiadało środków, aby zapłacić w terminie. Rozpocząłem pracę siódmego maja, a już 21 maja firma MAN wystosowała pierwsze wezwanie do zapłaty zaległej faktury. Dzięki szybkim działaniom naprawczym podjętym w 2024 r. przez nowy zarząd spółki MPK, Związek Komunikacyjny oraz Miasto Kraśnik, NFOŚiGW mógł ostatecznie przyjąć wniosek o płatność i przekazać MPK dofinansowanie na elektryki. Po wielu nerwowych miesiącach udało się w końcu zażegnać ten problem. Jednak dalej w MPK istnieje konieczność odnowy taboru autobusowego w perspektywie najbliższych 4 lat. Obecny tabor jest bardzo wyeksploatowany, a średnia wieku autobusów wynosi 10 lat. Konieczna jest więc sukcesywna i przemyślana wymiana taboru. W związku z tym, że mamy już kilka autobusów elektrycznych nowy zarząd MPK zainwestował w fotowoltaikę i dzięki temu niektóre z nich jeżdżą już na własnym prądzie. Dlaczego poprzedni zarząd nie zaczął od własnego źródła zasilania? Przecież to powinno być priorytetem sprowadzając elektryczne autobusy. 

Gdy chodzi o Kraśnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, to spółka ma jasno sprecyzowane plany na lata 2025 – 2027. Przede wszystkim będzie budować sieć wodociągową i sieć kanalizacji sanitarnej w ul. Francuskiej i Szafirowej oraz planuje budowę sieci kanalizacji sanitarnej w ul. Piaskowej i Zachodniej. Plan inwestycyjny obejmuje również modernizację i wymianę urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych zarówno na sieciach, ujęciach wody,  jak i w oczyszczalni ścieków. Spółka aplikuje także o środki z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy. Spółka wychodzi z finansowego dołka. Zmniejszyła stratę o około pół miliona zł i jest szansa, że na koniec roku znacząco poprawi wynik finansowy. 
Natomiast Kraśnickie Przedsiębiorstwo Mieszkaniowe dalej boryka się z przeszłością - bardzo trudną sytuacją z ubiegłego roku. Powoli jednak zmniejsza stratę. Odbudowuje park maszynowy, inwestuje w sprzęt, buduje kolumbarium. Konieczne są kolejne zakupy, zwłaszcza zamiatarek, ciągników, kosiarek itd. Oprócz zadań związanych z utrzymaniem czystości w mieście i nad zalewem, opieka nad substancją mieszkaniową wspólnot to duże wyzwanie. Wierzę jednak, że i ta spółka realizując lepiej wycenione zadania zlecone przez miasto w formule in-house, da sobie radę i wyjdzie na prostą.
Podkreślę, że spółki płacą na bieżąco faktury, pensje, świadczenia i zobowiązania. To daje nadzieję, że na koniec roku będziemy mogli pochwalić się jeszcze lepszymi wynikami. 

Początek kadencji to także trudne decyzje a mianowicie dotyczące cen wody, czy śmieci. Czy musiało dojść do ich podniesienia?
Robiłem wszystko, aby podwyżki nie dotknęły kraśniczan, a jeśli już to były jak najmniej uciążliwe. Jeśli chodzi o wodę, sytuacja okazała się skomplikowana. W 2024 r. minął trzyletni okres obowiązywania taryfy za wodę i ścieki. Zgodnie z prawem koniecznie trzeba było opracować nowy plan rozwoju sieci wod-kan. Niestety złożony w dniu 24 kwietnia 2024 r. przez ówczesny Zarząd Spółki Wieloletni Plan Rozwoju Sieci był obarczony wadami. Nie został zaopiniowany przez Radę Nadzorczą i nie był dostosowany do możliwości finansowych Spółki. Zmieniony, nowy Zarząd przeanalizował ten plan pod kątem rzeczowym i finansowym, dokonał sensownych korekt. Nowy Plan został pozytywnie zaopiniowany przez Radę Nadzorczą Spółki. Wody Polskie zatwierdziły go dokonując jednocześnie analizy finansowej taryfy gwarantującej realizację planu. W aktualnym planie znalazły się zadania inwestycyjne takie jak budowa sieci wodociągowych i sieci kanalizacji sanitarnej o których wcześniej wspominałem oraz zadania w zakresie modernizacji posiadanych urządzeń wod-kan niezbędnych dla właściwego funkcjonowania tych urządzeń i dla zapewnienia ciągłości dostaw wody i odbioru ścieków. Obecny Zarząd doprowadził również do istotnego zracjonalizowania kosztów osobowych, które musiałyby być uwzględnione w nowej taryfie. Ceny wody i ścieków są zatwierdzane na okres trzech lat. Trzeba też mieć świadomość, że od czasu obowiązywania starej taryfy za wodę płaca minimalna wzrosła z 3010 do 4666 zł. Ten wzrost dotyczył też pracowników Spółki. 

Jeśli chodzi o śmieci, cena za tonę odpadów była ustalona w wyniku przetargu rozstrzygniętego jeszcze przez mojego poprzednika. Niestety, z budżetu miasta dopłacano firmie odbierającej i zagospodarowującej odpady około 2 mln zł rocznie. Zlikwidowanie tej dopłaty do śmieci z kasy miasta poskutkowało wzrostem cen. Nie stać nas na takie subwencjonowanie prywatnej firmy biorąc pod uwagę fakt, że od tego roku płacimy podobną kwotę za spłatę obligacji zaciągniętych przez poprzednika, a jednocześnie mamy ogromne potrzeby remontowe w oświacie, zwłaszcza w szkołach i przedszkolach. Konieczne jest przecież zabezpieczenie środków własnych do złożonych wniosków finansowanych z funduszy europejskich. Potrzebne są inwestycje  drogowe itd. Warto zaznaczyć, że podatki od nieruchomości wzrosły nieznacznie w budynkach wielorodzinnych o ok. 2 zł rocznie, jednorodzinnych o ok. 6 zł rocznie. 

Czy mieszkańców czekają jakieś zmiany w „śmieciowym systemie”?
W tym roku odbędzie się przetarg na odbiór i zagospodarowanie odpadów. Poszukiwaliśmy różnych rozwiązań, konsultowaliśmy się i odwiedzali nas specjaliści w tej tematyce. Musimy zawalczyć o odpowiednią cenę, która będzie zaakceptowana przez kraśniczan. Bardzo ważna jest też skuteczność potencjalnych oferentów, by na czas i sumiennie odbierać nieczystości. Częstotliwość odbioru i skuteczność w ich zagospodarowaniu to priorytet. Mieszkańcy muszą mieć pewność, że płacąc, wymagają i mają regularnie odbierane i zutylizowane śmieci. 

Wspominał Pan wcześniej o  problemach związanych z demografią i zmniejszającą się liczbą  osób młodych, a więc i uczniów. Jak to wygląda w przypadku Kraśnika?
Obecnie w przedszkolach miejskich przebywa 858 wychowanków, a do szkół podstawowych uczęszcza 2203 uczniów. Liczba uczniów ulega zmniejszeniu, ale nie jest to proces gwałtowny. Nie grozi nam obecnie likwidacja placówek. Średnio w każdej klasie uczy się nieco ponad 20 uczniów. Do klas pierwszych zrekrutowano w tym roku 273 uczniów, o jednego więcej niż rok temu. Bardziej skomplikowana jest sytuacja w przedszkolach. Opuści je 216 wychowanków, natomiast do przedszkoli przyjdzie 155 nowych przedszkolaków. I tu widzimy już demograficzne tąpnięcie. Może tani miejski żłobek odwróci ten stan. Wydłużyliśmy też do 17.00 czas otwarcia przedszkoli, tak by rodzice mogli po pracy bez pośpiechu odebrać swoje pociechy. Liczymy też, że wśród mieszkańców nowych bloków, w tym wybudowanych w ramach lubelskiego SIM znajdą się młodzi rodzice. 

Do wyborów szedł Pan z wieloma obietnicami, inicjatywami. Które z nich udało się już  zrealizować? 
Proces realizacji obietnic wyborczych, to dla mnie sprawa honorowa. Przez 5 lat będę się starał je zrealizować. W pierwszej połowie września planuję zorganizowanie spotkań z mieszkańcami w każdej dzielnicy. Planuję też spotkania z prezesami spółdzielni i różnych środowisk, bo lubię wsłuchiwać się w głos specjalistów.  Od maja ubiegłego roku rozmawiałem z wieloma osobami, przedsiębiorcami, sportowcami, ludźmi kultury. Ciągle mam jednak niedosyt takich rozmów. Wiem, że nie jestem samotnym okrętem. To burmistrz wraz z Radą Miasta decyduje i wyznacza kierunek. Musimy ciągle i nieustannie wsłuchiwać się w potrzeby kraśniczan. Obecnie analizujemy pozyskanie i zewidencjonowanie terenów inwestycyjnych. Takie możliwości już się pojawiły na terenie FŁT. Na przestrzeni ostatniego roku spotkałem się kilkukrotnie z nowym zarządem fabryki, która dysponuje w pełni uzbrojonymi terenami gotowymi do przyjęcia potencjalnych inwestorów. Dodatkowo poszukujemy też sposobów na poszerzenie obecnej strefy.

Obiecałem miejski żłobek i on powstanie. Pozyskaliśmy na to przedsięwzięcie środki, dobrą lokalizację i dobierzemy wyjątkową kadrę. Jeśli chodzi o Słoneczną Polanę i wybieg dla czworonogów, to on powstanie jeszcze w tym roku. Intensywnie pracuję nad możliwością zapewnienia nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej w dzielnicy fabrycznej. Po wielu rozmowach i spotkaniach na ten temat, uważam że możliwość powstania takiego punktu jest coraz bardziej realna.

Jednak żeby można było zrealizować inne zamierzenia niezbędna jest kosztowna dokumentacja projektowo – kosztorysowa. Ile inwestycji planuje się, tyle potrzeba pełnej dokumentacji do każdego przedsięwzięcia. Już zaczęliśmy ją kompletować. A to obecnie sporo kosztuje. Już na etapie projektowania spotykamy się i rozmawiamy z mieszkańcami, by spełnić ich oczekiwania. W ten sposób powstała dokumentacja budowy ulic: Francuskiej, Zachodniej, Staffa, Zielonej, Jagiellońskiej, Nadstawnej, Prusa i Wierzbowej. To dopiero początek. W tym roku powstało już boisko mobilne dla mieszkańców domków w dzielnicy fabrycznej, zrealizowano modernizację ogrodzenia przy ZPO 1, zadaszono trybuny, ukończono kryte korty tenisowe, wykonano inne naprawy i remonty na MOSIR. Przygotowanie dokumentacji projektowej MOF, GPR, w tym przestrzeni nad zalewem, MOSiR, MOPS, to kolejne wyzwania, które są w trakcie lub już gotowe czekają na dofinansowanie. Wkrótce rozpocznie się realizacja remontu ulicy Obwodowej oraz naprawa i odwodnienie pętli autobusowej pod dworcem PKP za ponad dwanaście i pół miliona złotych. 

Oprócz tych inwestycji o których Pan wspomina Kraśnik czeka na duże wyzwania prorozwojowe, takie jak Projekt Szwajcarski czy inwestycje z MOF-u. Jeśli uda się pozyskać pieniądze, to czego mogą się spodziewać mieszkańcy? 
Plany mamy bardzo ambitne. Na początek próbujemy połączyć Zintegrowane Inwestycje Terytorialne Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego (ZIT MOF) z Gminnym Programem Rewitalizacji i Programem Szwajcarskim. Inwestycje twarde i miękkie mają się uzupełniać i powoli zmieniać nasze miasto. W ramach zadania opracowanie dokumentacji do ZIT w ramach Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Kraśnika do 2030 roku i Gminnego Programu Rewitalizacji zlecono wykonanie: Dokumentacji projektowo – kosztorysowej na rewitalizację zdegradowanych terenów Kraśnickich Instytucji Kultury: „Przywrócenie i poszerzenie rekreacyjno – kulturowej funkcji wokół CKiP”, „Rewitalizacja ogrodu Miejskiej Biblioteki Publicznej – Śpiewający Ogród”, która jest załącznikiem wniosku o dofinansowanie pn. „Rewitalizacja zdegradowanych terenów kraśnickich instytucji kultury”.

Dokumentacje projektowo – kosztorysowe, które będą załącznikami do wniosków o dofinansowanie składanych w ramach Strategii ZIT MOF Kraśnik 2023 – 2030 to utworzenie Regionalnego Centrum Turystyki i Wypoczynku w Kraśniku, w ramach którego zostanie opracowana dokumentacja na przebudowę mol, jedno większe – spacerowe, dwa przy kąpielisku oraz pomosty dla wędkarzy. W planach jest też budowa przystani dla sprzętu wodnego, wyposażenie mola przy kąpielisku w podjazd dla osób z niepełnosprawnościami, wykonanie oświetlenia mola spacerowego. 

Zaplanowano też remont domków letniskowych oraz podłączenie ich do kanalizacji sanitarnej, budowę stacji zrzutu nieczystości z kamperów podłączonej do kanalizacji sanitarnej, montaż kamer monitoringu, termomodernizację budynku sanitarnego, przebudowę pomieszczeń w budynku sanitarnym i podłączenie do kanalizacji, budowa placu zabaw na plaży – tradycyjnego oraz wodnego, modernizacja boisk plażowych, budowę trybun – siedzisk w skarpie. 

Przedszkole miejscem edukacji inkluzywnej to kolejny pomysł obejmujący przebudowę i termomodernizację sali gimnastycznej przy ZPO2 na potrzeby Przedszkola Miejskiego nr 5, dobudowę windy zewnętrznej umożliwiającej dostęp do szatni i sali rewidalizacyjnej, a także adaptację łazienki dla osób z niepełnosprawnościami. 
Planujemy też adaptację infrastruktury na potrzeby realizacji usług społecznych na terenie MOF Kraśnika, w ramach której zostaną wyremontowane pomieszczenia na potrzeby realizacji usług społecznych w MOPS, remont i dostosowanie klatki schodowej i korytarza dla potrzeb osób o szczególnych potrzebach, a także wykonanie podjazdu oraz windy. 

Inne przedsięwzięcie to „Poprawa jakości środowiska poprzez zwiększenie dostępności komunikacyjnej w oparciu o zrównoważoną multimodalną mobilność miejską”. W ramach zadania opracowana została dokumentacja na zagospodarowanie terenu przy ul. Krasińskiego i ul. Mickiewicza poprzez budowę Centrum Komunikacyjnego z parkingiem Park&Ride, poczekalni, toalety oraz wiat przystankowych, postoju dla taxi, miejsc parkingowych dla samochodów osobowych i autobusów, a także zagospodarowanie zielenią i małą architekturą. Do tego ma dołączyć rozwój e-usług w ramach którego powstanie portal internetowy wraz z aplikacją na urządzenia mobilne skierowany do mieszkańców i przedsiębiorców w celu usprawnienia obsługi spraw urzędowych oraz wymianę korespondencji elektronicznej.

Polsko – Szwajcarski Program Rozwoju roboczo nazwaliśmy  „Kraśnik – Bezpieczne Miasto Nowej Generacji”. Projekt, jest ogromną szansą na wsparcie rozwoju naszego miasta. 16 stycznia złożyliśmy wniosek o dofinansowanie na kwotę 80,5 mln zł. Kraśnik znajduje się na liście 139 polskich samorządów, które mogą starać się o środki na działania prorozwojowe. Dofinansowanie może sięgać 100% poniesionych wydatków. Program podzielony został na etapy. Pierwszym z nich było przygotowanie Wstępnej Propozycji Projektu, którą przekazaliśmy do oceny Operatorowi Programu. Na wyniki musimy poczekać kilka miesięcy. Miasta, które zakwalifikują się do drugiego etapu będą miały ok. 5 miesięcy na przygotowanie Kompletnej Propozycji Projektu, a finalistów poznamy wiosną przyszłego roku. Wniosek uwzględnia 9 obszarów, do których należą:

„Kraśnicka Akademia Rozwoju” to inicjatywa kierowana głównie do ludzi młodych, ale nie tylko. Dzięki adaptacji obiektu przy ul. Sikorskiego 22 powstanie przestrzeń edukacyjno-technologiczna dla młodzieży, baza do organizacji wydarzeń, szkoleń, warsztatów i grup edukacyjnych wspierających innowacyjne ścieżki kariery. Częścią działania będzie utworzenie Centrum Nauki i Robotyki. Usługi edukacyjne KAR zostaną uruchomione również w placówkach oświatowych. Szczególnym wsparciem dla uczniów uzdolnionych w przedmiotach ścisłych i technicznych ma być program stypendialny przeznaczony na rozwój ich pasji i zainteresowań. Zakładany budżet działania to ponad 18 mln zł przy 100% dofinansowaniu.

„Kraśnickie Centrum Przedsiębiorczości i Innowacji” ma stymulować lokalną aktywność gospodarczą i wzmacniać postawy przedsiębiorcze. KCPiI współpracować będzie z ośrodkami akademickimi i instytucjami z otoczenia biznesu. Organizacja „Networkingu lokalnych firm” umożliwi kontakt i wymianę doświadczeń między przedsiębiorcami. 
„Bezpieczny Kraśnik” to z kolei wiązka działań ukierunkowanych na wzmocnienie naszego poczucia bezpieczeństwa poprzez prewencję i poprawę skuteczności interwencji. Ma temu posłużyć m.in. doposażenie miasta w profesjonalny system reagowania (monitoring, dron), modernizacja 30 przejść dla pieszych, zakup dla Straży Miejskiej samochodu elektrycznego wyposażonego w laboratorium oraz  działania edukacyjne. Przybliżony koszt działania to 6,5 mln zł.
„Zielona Energia dla Kraśnika” jest działaniem, na które przewidziano największy budżet bo ok. 23 mln zł, a większość tych środków ma trafić bezpośrednio do mieszkańców poprzez system dotacji na montaż instalacji OZE dla indywidualnych odbiorców oraz granty dla wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych. Ponadto 37 samorządowych budynków zostanie wyposażonych w systemy OZE. 

Kolejne dwa działania „Eko Transport” i „Zielono-niebieski Kraśnik” podobnie jak „Zielona Energia dla Kraśnika” mają na celu ochronę środowiska przyrodniczego będącego ważnym zasobem i walorem Kraśnika. Zakup zeroemisyjnych autobusów elektrycznych, wymiana części wiat przystankowych i system informacji pasażerskiej mają zachęcać kraśniczan do korzystania z komunikacji publicznej, a tworzone ogrody deszczowe i granty na zagospodarowanie terenów zielonych pozytywnie wpłyną na tworzenie przyjaznych przestrzeni miejskich i zaangażowanie społeczne. 

Pozytywny efekt środowiskowy przyniesie również realizowane przez KPWiK działanie „Nowoczesna infrastruktura wodno-kanalizacyjna” zakładające m.in. wdrożenie inteligentnych systemów gospodarki ściekami, modernizację oczyszczalni, remonty ujęć wody i rozbudowę sieci kanalizacji sanitarnej. Koszt ogółem to ok. 15,5 mln zł.
„Kraśnickie Centrum Wsparcia Organizacji Pozarządowych” ma powstać w zaadaptowanych pomieszczeniach przy ul. Sikorskiego 11. Celem KCWOP będzie wspieranie ngo`s poprzez zapewnienie im przestrzeni, usług doradczych i edukacyjnych. Biura i sala szkoleniowo-konferencyjna umożliwią organizowanie warsztatów, inicjatyw i spotkań. Działanie uzupełni system grantów przeznaczonych na wsparcie aktywności ngo`s. Oczekiwanym efektem powinno być zwiększenie zaangażowania mieszkańców w sprawy lokalne i zachęcenie do podejmowania inicjatyw na rzecz dobra wspólnego. Budżet ok. 1,6 mln zł.

Wraz ze 118 samorządami, które również złożyły Wstępne Propozycje Projektu w ramach Funduszy Szwajcarskich czekamy na wyniki pierwszej tury naboru pełni wiary, że wykonaliśmy dobrą, rzetelną pracę, a proponowane przez nas w Projekcie działania  uzyskają wysoka ocenę.

G. Minik, G. Jankowski