100 lat temu walczono pod Kraśnikiem. W sobotę starostwo pokaże bitwę

W sierpniu tego roku minęła 100 rocznica bitwy pod Kraśnikiem. Starostwo Powiatowe postanowiło przybliżyć wszystkim temat tego ważnego dla naszego regionu wydarzenia historycznego. W sobotę 6 września w Skorczycach odbędzie się rekonstrukcja bitwy sprzed 100 lat.

Realizacją widowiska zajmie się historyk Przemysław Bednarczyk, który jest jednym z najbardziej znanych twórców tego typu przedstawień oraz autorem filmów dokumentalnych i fabularyzowanych na temat walk Polaków o niepodległość, emitowanych m.in. na antenie TVP Historia. W inscenizowanych walkach weźmie udział 40 kawalerzystów i 80 piechurów. Organizatorzy przygotowali dodatkowe atrakcje: pokazy kawaleryjskie i wyszkolenia piechoty, paradę grup rekonstrukcyjnych, występy zespołów z repertuarem patriotycznym, takich jak Gloria Victis Project. 

Decyzja o zorganizowaniu inscenizacji zapadła w Starostwie Powiatowym pod koniec ubiegłego roku. Podjęto starania, aby całe przedsięwzięcie sfinansować ze środków zewnętrznych. 18 lipca starosta Andrzej Maj podpisał umowę z Samorządem Województwa Lubelskiego na realizację wydarzenia ?Bitwa pod Kraśnikiem - inscenizacja w setną rocznicę w ramach Lokalnego Uniwersytetu Ludowego?. Powiat otrzyma na ten cel dofinansowanie unijne w wysokości ok. 50 tys. zł.

- To projekt o charakterze edukacyjnym, w którym powinni uczestniczyć nie tylko dorośli zainteresowani historią i militariami, ale też młodzież poznająca dzięki temu mało znaną historię swoich rodzinnych stron ? podkreśla starosta Andrzej Maj. - Bitwy z 1914 r. i 1915 r. to największe tego typu wydarzenia historyczne na ziemi kraśnickiej, ale przez dziesięciolecia mało o nich mówiono i nie nauczano w szkołach. 

Walki między Austro-Węgrami i Rosją pod Kraśnikiem toczyły się w sierpniu 1914 i lipcu 1915 r. Przeszły do historii pod nazwą ?bitwy kraśnickiej", znanej także jako ?Schlacht bei Kraśnik". Szczególnie znana jest pierwsza bitwa, w której w dniach 23-25 sierpnia l Armia Austro-Węgierska gen. Dankla pokonała 3 Armię gen. Salzy. To była pierwsza tak duża bitwa wygrana przez cesarskie wojska. Dlatego też często podkreśla się znaczenie propagandowe bitwy jako pierwszego dużego sukcesu Austriaków na ziemi wroga.

W ubu armiach służyło wielu Polaków. Jednym z nich nich był znany polski malarz Wojciech Kossak , który w swoich pamiętnikach opisał scenę z kraśnickiego rynku:

?Przechodząc przez zrujnowany pociskami artylerii rosyjskiej Kraśnik, zobaczyliśmy tak częsty później obraz nędzy i rozpaczy, brudu, błota, robactwa i te straszne masy ekstrementów ludzkich i zwierzęcych, zatruwających powietrze. Na gnoju pokrywającym rynek Kraśnika pokotem leżeli jeńcy rosyjscy, starsi ludzie o typie raczej naszego polskiego chłopa.

 Oficer prowiantowy zatrzymał naszą grupę meldując, że w tej tam na pół rozwalonej oberży jest dla panów oficerów przygotowany gulasz. Zsiedliśmy z koni i przy akompaniamencie rosyjskich szrapneli przełknęliśmy prędko tę żołnierską strawę. Kierując się ku naszym koniom, a uważając, by nie deptać po leżących ?Moskalach?, rozmawialiśmy po polsku. W bramie zajazdu zauważyliśmy grupę kanonierów niemieckich, którzy usłyszawszy polski język wyprostowali się, a ich komendant, podoficer, najczystszą wielkopolską gwarą mówi: ?Na rany Boskie, zaś prosimy wielmożnych panów, ady kawałyszek chleba, bośmy od wczoraj nic w ustach nie mieli?. Na to sięgnęliśmy wszyscy do kieszeni, ale niemiecki kanonier powstrzymał nas: ?pieniędzy to mamy dosyć, tylko chleba, na miłość Boską,, chleba?.

 Zwróciłem się do jednego z moich młodszych oficerów: ?mój kochany, skocz do prowiantowego oficera i weź tam parę bochenków chleba?. Na to leżące tuż obok rosyjskie ?stupajki? wstają i z rosyjska salutując, równie błagalnym głosem, ale mazurską polszczyzną: ?zmiłujcie się, panowie, i nam choć po kawałku?. Ci ?Moskale? to w ostatniej chwili zmobilizowani rezerwiści z Lubelskiego. A że pilnowali tych jeńców piechurzy krakowskiego 13 pułku-więc byliśmy wszyscy na okropnym tle tej wojennej nędzy bez wyjątku synami tej ziemi. Wojciech Kossak "Wspomnienia", PAX 1973

Zapraszamy więc na rekonstrukcję bitwy do Skorczyc. Szczegóły na plakacie i zapowiedzi poniżej.

{youtube}ViucJxmxUno?list=UUYxbE-WoPqKq26sSeQ6eD1w{/youtube}