Zawołani po imieniu. Upamiętnią małżeństwo ratujące Żydów

W czwartek w Annopolu i Opoce Dużej odbędą się uroczystości upamiętnienia Piotra i Apolonii Likosów, którzy zostali bestialsko zamordowani przez oddziały niemieckiego wojska za pomoc Żydom, których ukrywali w swoim gospodarstwie od lutego do czerwca 1943 roku.

Uroczystości rozpoczną się o godz. 12.00 Mszą świętą w kościele p.w. Świętych Joachima i Anny w Annopolu, a następnie o godz. 13.30 przy Szkole Podstawowej w Opoce Dużej zostanie odsłonięta pamiątkowa tablica.

Piotr i Apolonia Likosowie prowadzili gospodarstwo rolne we wsi Opoka Duża. W okolicach tej wsi ukrywali się uciekinierzy z Annopola. Początkowo Piotr Likos dostarczał żywność ukrywającym się w lesie członkom rodzin Brenerów (Uszerowi z żoną oraz ich dzieciom „Szamci, Szmulowi, Złatej”), Kestenbaumów (Moszemu – dołączył po ucieczce z obozu w Janiszowie umożliwionej przez atak partyzantów na obóz – i jego dzieciom Jakubowi i Ester) oraz Esterze Zakalik. Gdy w styczniu 1943 r. część ukrywających się zachorowała na czerwonkę i różyczkę, Likos zaproponował uciekinierom schronienie w swoim gospodarstwie. Do ukrywających się Żydów dołączyła również młoda dziewczyna Iza Ler z Annopola. Umieszczono ich na poddaszu, w stajni i w zagrodzie. Przebywali w gospodarstwie Likosów od lutego do czerwca 1943 r. Do codziennych obowiązków związanych z opieką nad ukrywającymi się została zaangażowana również kilkunastoletnia córka gospodarzy Natalia. W wyniku denuncjacji Niemcy przyjechali niespodziewanie do gospodarstwa Likosów. Poza Izą Ler wszyscy ukrywający się uciekli do lasu. Niemcy początkowo ostrzelali dach domu Likosów; gdy weszli do mieszkania, córka gospodarzy, Natalia uciekła przez okno. Pomimo strzałów oddanych w jej kierunku szczęśliwie zdołała się ukryć. Piotr Likos został pobity, a następnie wraz z żoną i Izą Ler zastrzelony. Natalii nie udało się znaleźć schronienia we wsi, dlatego też ukrywała się razem z ocalałymi w lesie. Przed zakończeniem wojny z rąk partyzantów zginęli Uszer Brener i jego żona. Pozostali uciekinierzy po wojnie wyjechali do Izraela, Argentyny i USA. Piotr, Apolonia i Natalia Likosowie 27 października 1993 r. otrzymali tytuł Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.

Uroczystość odbędzie się w ramach programu "Zawołani po imieniu" który prowadzi Instytut Pileckiego. Poświęcony on jest osobom narodowości polskiej zamordowanym za niesienie pomocy Żydom w czasie okupacji niemieckiej. Pamięć o tych, którzy wykazali się heroizmem w obliczu niemieckiego terroru, jest pielęgnowana we wspomnieniach rodzin, często jednak historie te nie są znane ogółowi społeczeństwa. Dotychczas, w ramach 20 upamiętnień, uhonorowano 49 Polaków, którzy ratowali ponad 100 Żydów. Odbyły się także dwa zjazdy Rodzin osób upamiętnionych.