Porucznik Jan Oszust, kombatant NSZ z Kraśnika, odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi

Wczoraj (15 sierpnia 2016 r.) podczas lubelskich obchodów Dnia Wojska Polskiego por. Jan Oszust – kombatant Narodowych Sił Zbrojnych, Prezes Koła Kraśnik Związku Żołnierzy NSZ - z rąk Wicewojewody Lubelskiego Roberta Gmitruczuka otrzymał przyznany postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy z dnia 1 grudnia 2015 r. Złoty Krzyż Zasługi. Odznaczenie zostało przyznane za zasługi dla obronności Rzeczypospolitej Polskiej.

Jan Oszust ps. „Wrzos”, urodzony w 1926 roku w Karkówce gm. Zaklików, był żołnierzem Narodowych Sił Zbrojnych od grudnia 1942 r do lipca 1944 r. Walczył w powiecie Janów Lubelski –Kraśnik, był żołnierzem w oddziale kpt. Wacława Piotrowskiego „Cichy”. Kilka miesięcy przebywał w więzieniu UB. W październiku 1942 r. był skierowany na przymusowe roboty przy budowie toru kolejowego Zaklików- Rzeczyca, podczas których nawiązał kontakt z Oddziałem Narodowych Sił Zbrojnych. 17 grudnia 1942 r. złożył przysięgę przed kpt. Wacławem Piotrowskim ps. „Cichy”. Najpierw był łącznikiem pomiędzy placówkami w Łychowie, Wólce Szczeckiej, Borowie i Potoku (przekazywał meldunki) oraz zajmował się zaopatrzeniem placówki Łychów . Od kwietnia 1943 r. przekazywał już broń i amunicje na poszczególne placówki NSZ, następnie brał udział w patrolach NSZ, a także uczestniczył w walkach prowadzonych przez Oddział Cichego, a następnie 1. Pułk Legii Nadwiślańskiej Ziemi lubelskiej NSZ dowodzony przez Leonarda Zub-Zdanowicza pseud. „Ząb”.

W konspiracji służył do lipca 1944 r. W czerwcu 1945 został zatrzymany przez UB w Zaklikowie, jednak po 48 godzinach został zwolniony. Następnie w 1947 r. był trzykrotnie zatrzymywany i przesłuchiwany przez UB. Przeniósł się na ziemie odzyskane, gdzie podjął pracę. Od marca 1951 do kwietnia 1952 przebywał w areszcie w Lubaniu Śląskim.

Od 1995 r. jest aktywnym członkiem Związku Żołnierzy NSZ. Od 2003 r. do chwili obecnej jest prezesem Koła w Kraśniku. Uczestniczył w wielu pracach nad budową pomników i tablic pamiątkowych poświęconych Narodowych Siłom Zbrojnym m. in. tablicy kpt Wacława Piotrowskiego w Kraśniku, pomnika zamordowanych żołnierzy NSZ w Zalesiu, Stróży, mogiły w Marynopolu. W okolicznych szkołach w ramach lekcji przeprowadził liczne pogadanki na temat II wojny światowej i okresu powojennego dla uczniów.

Uczestniczy w wielu spotkaniach i uroczystościach patriotycznych w Kraśniku, powiecie kraśnickim oraz w Lublinie. Wiele z nich organizował i koordynował. W tym roku pomagał w organizacji rajdu dla dzieci i młodzieży który odbył się 10 czerwca w Marynopolu. Chętnie dzieli się swoją wiedzą z historykami dla których jest świadkiem historii, a także konsultantem przy pisaniu prac naukowych: licencjackich, magisterskich. Uczestniczy także w spotkaniach z grupami młodzieży przy okazji różnych uroczystości patriotycznych, rajdów i innych imprez, a także gości młodych u siebie w domu. Podczas tych spotkań opowiada o swoich wojennych losach, czym kształtuje patriotyczne postawy wśród młodych pokoleń Polaków.

Zdjęcia: Marcin Budzyński