Prawnik radzi: Czy osobie niepełnosprawnej przysługują dodatkowe uprawnienia pracownicze?

Ruszamy dzisiaj z cyklem artykułów pod wspólną nazwą "Prawnik radzi". Będziemy w nim chcieli, dzięki współpracy z kraśnickim Biurem Porad Obywatelskich i Prawnych, odpowiadać na różnego rodzaju pytania natury prawnej. Zachęcamy oczywiście do sugerowania nam tematów którymi powinniśmy się zająć. Pytanie lub zagadnienie, które przekażemy do opracowania specjalistom, wystarczy przesłać na adres [email protected]. Można  do tego celu skorzystać też z panelu kontaktowego, który można odnaleźć na dole głównej strony naszego portalu. A na początek odpowiadamy na pytanie: Czy osobie niepełnosprawnej przysługują dodatkowe uprawnienia pracownicze?

Niepełnosprawni pracownicy są otoczeni specjalną opieką i mają prawo do dodatkowych ulg i przywilejów. Czas pracy osoby ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Prawo do krótszego czasu pracy przysługuje już od następnego dnia po przedstawieniu pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności.

Pracownikowi niepełnosprawnemu przysługuje dodatkowa przerwa w pracy przeznaczona na ćwiczenia, gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek, która może trwać 15 minut i jest wliczana do czasu pracy. W sumie można więc odpoczywać w czasie pracy przez pół godziny (15-minutowa przerwa przysługująca każdemu zatrudnionemu plus dodatkowa przerwa dla pracownika niepełnosprawnego - też 15 minut).

Osoba posiadająca orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ma prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego wynoszącego 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. Dzięki temu dodatkowemu urlopowi, zwiększa się wymiar zwykłego urlopu wypoczynkowego -  z 20 dni do 30 dni oraz z 26 dni do 36 dni. Dodatkowy urlop nie przysługuje:

- jeśli osoba ma prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych;

- jeśli osoba ma prawo do wydłużonego urlopu wypoczynkowego (w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych) przysługującego na podstawie odrębnych przepisów np. urlopy dla sędziów, dla pracowników zatrudnionych w - szczególnych warunkach lub przy pracach o szczególnym charakterze (chyba że jest on niższy niż 10 dni roboczych), urlopy dla nauczycieli.

Ponadto niepełnosprawnemu pracownikowi przysługują dni wolne na załatwienie różnych spraw związanych z jego stanem zdrowia, za które ma prawo do zachowania wynagrodzenia. Można wziąć wolne w celu:

- wykonania badań specjalistycznych, skorzystania z zabiegów leczniczych lub usprawniających, a także załatwienia sobie sprzętu ortopedycznego lub jego naprawy, jeżeli nie można tego zrobić poza godzinami pracy (np. ze - względu na godziny otwarcia placówek opieki zdrowotnej). Przepisy nie określają żadnych maksymalnych limitów dotyczących liczby dni wolnych przysługujących na wykonywanie badań czy zabiegów;

- na udział w turnusie rehabilitacyjnym w wymiarze 21 dni roboczych. Łączny wymiar dodatkowego urlopu wypoczynkowego (10 dni) i płatnych dni wolnych od pracy przysługujących pracownikowi w związku z udziałem w turnusie nie może przekroczyć 21 dni roboczych w roku kalendarzowym. Jednak prawo do płatnego zwolnienia od pracy jest całkowicie niezależne od prawa do urlopu wypoczynkowego. Pracodawca nie może więc zażądać, aby turnus rehabilitacyjny odbył się w okresie urlopu wypoczynkowego.

Autor: Anna Surdacka-Nowak, doradca - prawnik w BPOiP w Kraśniku

Bezpłatnych porad prawnych z zakresu powyższej problematyki jak i innych dziedzin prawa udzielają doradcy w Biurze Porad Obywatelskich i Prawnych w Kraśniku przy ul. Słowackiego 7 (mała hala sportowa w Zespole Szkół nr 3). Na indywidualną poradę prawną zapisać się można pod numerem telefonu 81 825 55 25.